Daily Gujarati Current Affairs 13 October 2026 | Current Affairs Quiz & GK
📰 13 October 2026 Current Affairs
મુખ્ય સમાચાર વાંચીને વન-લાઇનર્સ અને ક્વિઝ દ્વારા તમારું મૂલ્યાંકન કરો
📌 મુખ્ય વર્તમાન પ્રવાહો (Detailed Content)
૧. રોબર્ટ ઈ. હોલ અને માઈકલ વુડફોર્ડને અર્થશાસ્ત્ર (Economics) નો નોબેલ પુરસ્કાર ૨૦૨૬
મુખ્ય વિગત: રોબર્ટ ઈ. હોલ (સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટી) અને માઈકલ વુડફોર્ડ (કોલંબિયા યુનિવર્સિટી) ને અર્થશાસ્ત્ર ક્ષેત્રે ૨૦૨૬ ના નોબેલ પુરસ્કાર માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. તેમને આ પુરસ્કાર "for microeconomic foundations of macroeconomic stabilisation" (મેક્રોઇકોનોમિક સ્થિરીકરણના સૂક્ષ્મ-આર્થિક પાયા) પરના કાર્ય માટે આપવામાં આવ્યો છે.
- અર્થશાસ્ત્રના નોબેલ પુરસ્કારની સ્થાપના ૧૯૬૮ માં રિક્સબેંક દ્વારા કરવામાં આવી હતી અને પ્રથમ પુરસ્કાર ૧૯૬૯ માં અપાયો હતો.
- ભારતના અમર્ત્ય સેનજીને ૧૯૯૮ માં કલ્યાણકારી અર્થશાસ્ત્ર (Welfare Economics) માટે નોબેલ પુરસ્કાર મળ્યો હતો.
૨. ભારત અને યુકે વચ્ચે સંયુક્ત નૌસેના અભ્યાસ 'કોંકણ ૨૦૨૬' (Konkan 2026) નો પ્રારંભ
મુખ્ય વિગત: ભારતીય નૌસેના અને યુનાઇટેડ કિંગડમ (UK) ની રોયલ નેવી વચ્ચે દ્વિપક્ષીય નૌસેના અભ્યાસ 'કોંકણ ૨૦૨૬' બ્રિટન ખાતે શરૂ થયો છે. આ અભ્યાસમાં ભારત તરફથી INS ત્રિશૂલ (INS Trishul) ભાગ લઈ રહ્યું છે.
૩. ગ્લોબલ ઇનોવેશન ઇન્ડેક્સ (GII) ૨૦૨૬ માં ભારત ૩૮મા ક્રમે
મુખ્ય વિગત: વર્લ્ડ ઇન્ટેલેક્ચ્યુઅલ પ્રોપર્ટી ઓર્ગેનાઇઝેશન (WIPO) દ્વારા જાહેર કરાયેલા Global Innovation Index 2026 માં કુલ ૧૩૯ અર્થતંત્રોમાંથી ભારત ૩૮મા ક્રમે રહ્યું છે.
- પ્રથમ સ્થાન: સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ (વિશ્વમાં પ્રથમ) અને એશિયામાં પ્રથમ સ્થાન: દક્ષિણ કોરિયા (South Korea).
- WIPO (વિશ્વ બૌદ્ધિક સંપદા સંગઠન) નું મુખ્યાલય જીનીવા, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ ખાતે આવેલું છે.
૪. સુનીલ ભારતી મિત્તલને ફ્રાન્સનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર એનાયત કરાશે
મુખ્ય વિગત: ભારતી એન્ટરપ્રાઈઝીસના સ્થાપક અને ચેરમેન સુનીલ ભારતી મિત્તલને ફ્રાન્સના સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન 'Knight of the National Order of the Legion of Honour' થી નવાજવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.
- આ પુરસ્કારની સ્થાપના ૧૮૦૨ માં નેપોલિયન બોનાપાર્ટ દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
- સુનીલ ભારતી મિત્તલને યુકે દ્વારા 'નાઈટ કમાન્ડર ઓફ ધ બ્રિટિશ એમ્પાયર' (KBE) સન્માન પણ પ્રાપ્ત થયેલ છે.
૫. તામિલનાડુના મુખ્યમંત્રી વિજયે 'ડ્રીમ ઓલિમ્પિક્સ' (Dream Olympics) યોજના લોન્ચ કરી
મુખ્ય વિગત: તામિલનાડુ રાજ્યમાં ૮ થી ૧૮ વર્ષના ઉભરતા રમતવીરોની ઓળખ કરી તેમને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરનું વિશિષ્ટ કોચિંગ આપવા માટે 'Dream Olympics' યોજના શરૂ કરવામાં આવી છે. પસંદગી પામેલા ખેલાડીઓને ₹૫૦ લાખ સુધીની આર્થિક મદદ અને તાલીમ પૂરી પાડવામાં આવશે.
૬. તેલંગાણામાં ૯-દિવસીય પુષ્પોત્સવ 'બથુકમ્મા તહેવાર' (Bathukamma Festival) શરૂ
મુખ્ય વિગત: તેલંગાણા રાજ્યમાં પ્રકૃતિ, પુષ્પો અને સંસ્કૃતિના સાતત્યને ઉજવતો ૯ દિવસનો પરંપરાગત 'બથુકમ્મા ઉત્સવ' ધામધૂમથી શરૂ થયો છે. આ તહેવારમાં સ્ત્રીઓ સુંદર ફૂલોનો શંકુ આકારનો ગુંબજ બનાવે છે અને ગૌરમ્મા દેવી (ગૌરી માં - જીવંત માતૃદેવી) ની પૂજા કરે છે.
૭. અયોધ્યા રામ મંદિરને FSSAI નું 'ઈટ રાઈટ પ્લેસ ઓફ વર્શિપ' સર્ટિફિકેશન મળ્યું
મુખ્ય વિગત: ભારતીય ખાદ્ય સુરક્ષા અને ધોરણો પ્રાધિકરણ (FSSAI) દ્વારા અયોધ્યાના શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરને પ્રસાદની ગુણવત્તા, સ્વચ્છતા અને ખાદ્ય સુરક્ષા માટે 'Eat Right Place of Worship' પ્રમાણપત્ર એનાયત કરાયું છે.
- FSSAI ની સ્થાપના ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ એક્ટ, ૨૦૦૬ હેઠળ થઈ હતી.
- મંદિરોમાં શુદ્ધ પ્રસાદ વિતરણ માટે FSSAI દ્વારા 'BHOG' (Blissful Hygiene Offering to God) પહેલ ચલાવવામાં આવે છે.
૮. ભારતીય નૌસેનાએ ત્રીજું ASW-SWC 'મંગરોલ' (INS Mangrol) કમિશન કર્યું
મુખ્ય વિગત: ભારતીય નૌસેનાએ તટીય અને છીછરા પાણીમાં દુશ્મન સબમરીન વિરોધી કામગીરી માટે સ્વદેશી બનાવટનું ત્રીજું એન્ટી-સબમરીન વોરફેર શૈલો વોટર ક્રાફ્ટ 'INS Mangrol' કમિશન કર્યું છે.
૯. રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગ (NHRC) એ ૧૨ ઓક્ટોબરે ૩૩મો સ્થાપના દિવસ ઉજવ્યો
મુખ્ય વિગત: National Human Rights Commission (NHRC) એ નવી દિલ્હી ખાતે પોતાની ૩૩મી વર્ષગાંઠ ઉજવી, જેનું ઉદ્ઘાટન મુખ્ય અતિથિ તરીકે સુપ્રીમ કોર્ટના જજ જસ્ટિસ સૂર્યકાંત દ્વારા કરાયું હતું.
- NHRC ની સ્થાપના ૧૨ ઓક્ટોબર ૧૯૯૩ ના રોજ માનવાધિકાર સંરક્ષણ અધિનિયમ, ૧૯૯૩ હેઠળ થઈ હતી.
- આયોગના પ્રથમ અધ્યક્ષ જસ્ટિસ રંગનાથ મિશ્રા હતા.
- આયોગના અધ્યક્ષ અને સભ્યોની નિમણૂક વડાપ્રધાનની અધ્યક્ષતાવાળી ૬-સભ્યોની સમિતિની ભલામણથી રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા કરવામાં આવે છે.
૧૦. મોહન બાગાન FC બન્યું ૧૨૬મા IFA શીલ્ડ ૨૦૨૬-૨૭ નું વિજેતા
મુખ્ય વિગત: કોલકાતાના સોલ્ટ લેક સ્ટેડિયમ ખાતે રમાયેલી ફાઇનલ મેચમાં મોહન બાગાન એફસી (Mohun Bagan FC) એ પોતાની ચિરપ્રતિસ્પર્ધી ટીમ ઈસ્ટ બંગાળ FC ને ૧-૦ થી હરાવીને IFA Shield ટ્રોફી જીતી લીધી છે.
૧૧. મધ્યપ્રદેશના કાન્હા ટાઇગર રિઝર્વમાં ૧૦૦ વર્ષ પછી 'જંગલી ભેંસો' (Wild Buffaloes) નું પુનર્વસન
મુખ્ય વિગત: મધ્યપ્રદેશ સરકારે લગભગ એક સદી પછી કાન્હા ટાઇગર રિઝર્વ (Kanha Tiger Reserve) માં જંગલી ભેંસોને પુનઃસ્થાપિત કરવાની કામગીરી શરૂ કરી છે.
- મુખ્યમંત્રી ડૉ. મોહન યાદવે આસામના કાઝીરંગા નેશનલ પાર્કથી ૨,૨૦૦ કિમી દૂર લાવવામાં આવેલી ૮ જંગલી ભેંસોને મોટા વન-એન્ક્લોઝરમાં મુક્ત કરી હતી.
- આગામી ૩ વર્ષમાં કાન્હા રિઝર્વમાં કુલ ૫૦ જંગલી ભેંસોને સફળતાપૂર્વક વસાવવાનો લક્ષ્યાંક રાખવામાં આવ્યો છે.
૧૨. ઓસ્ટ્રેલિયન ઓપન ટેનિસ ૨૦૨૬ (ગ્રાન્ડ સ્લેમ વિશેષ માહિતી)
મુખ્ય વિગત: વર્ષની પ્રથમ ગ્રાન્ડ સ્લેમ ટેનિસ ટૂર્નામેન્ટ ઓસ્ટ્રેલિયન ઓપન ૨૦૨૬ ના મુખ્ય વિજેતાઓ અને મહત્વપૂર્ણ તથ્યો.
- પુરુષ સિંગલ્સ વિજેતા: કાર્લોસ અલ્કારાઝ (Carlos Alcaraz - સ્પેન) | ઉપવિજેતા: નોવાક જોકોવિચ (સર્બિયા).
- મહિલા સિંગલ્સ વિજેતા: એલેના રાયબાકીના (Elena Rybakina - કઝાકિસ્તાન) | ઉપવિજેતા: આર્યના સબાલેન્કા (બેલારુસ).
- કોર્ટનો પ્રકાર: ઓસ્ટ્રેલિયન ઓપન અને યુ.એસ. ઓપન 'હાર્ડ કોર્ટ' (Hard Court) પર રમાય છે.
⚡ વન-લાઇનર્સ (Quick One-Liners)
- અર્થશાસ્ત્ર નોબેલ ૨૦૨૬: રોબર્ટ ઈ. હોલ અને માઈકલ વુડફોર્ડને મેક્રોઇકોનોમિક સ્થિરીકરણના સૂક્ષ્મ-આર્થિક પાયા પરના કાર્ય બદલ એનાયત કરાયો.
- કોંકણ ૨૦૨૬: ભારત અને યુકેની રોયલ નેવી વચ્ચેનો દ્વિપક્ષીય અભ્યાસ બ્રિટન ખાતે શરૂ થયો, જેમાં INS ત્રિશૂલ ભાગ લઈ રહ્યું છે.
- GII ૨૦૨૬: WIPO ના ગ્લોબલ ઇનોવેશન ઇન્ડેક્સ ૨૦૨૬ માં ભારત ૩૮મા ક્રમે રહ્યું, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ પ્રથમ ક્રમે આવ્યું.
- લેજન ઓફ ઓનર: ફ્રાન્સનો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર ભારતી એન્ટરપ્રાઈઝીસના સંસ્થાપક સુનીલ ભારતી મિત્તલને અપાશે.
- ડ્રીમ ઓલિમ્પિક્સ યોજના: તામિલનાડુ સરકારે ઉભરતા યુવા રમતવીરોને આંતરરાષ્ટ્રીય તાલીમ આપવા ₹૫૦ લાખની સહાયતા સાથે શરૂ કરી.
- બથુકમ્મા ઉત્સવ: તેલંગાણામાં પ્રકૃતિ અને પુષ્પોના ૯-દિવસીય પરંપરાગત તહેવારનો ધામધૂમથી પ્રારંભ થયો.
- Eat Right Place of Worship: અયોધ્યાના શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરને FSSAI દ્વારા ખાદ્ય સુરક્ષા પ્રમાણપત્ર મળ્યું.
- INS Mangrol: ભારતીય નૌસેનાએ ગુજરાતના ઐતિહાસિક બંદર પરથી નામાંકિત ત્રીજું ASW-SWC જહાજ કમિશન કર્યું.
- NHRC ૩૩મો સ્થાપના દિવસ: ૧૨ ઓક્ટોબરે રાષ્ટ્રીય માનવાધિકાર આયોગે નવી દિલ્હીમાં પોતાની વર્ષગાંઠ મનાવી.
- IFA શીલ્ડ ૨૦૨૬-૨૭: મોહન બાગાન એફસીએ ઈસ્ટ બંગાળને ૧-૦ થી હરાવી ૧૨૬મા આયોજનનું ટાઇટલ જીત્યું.
- જંગલી ભેંસોનું પુનર્વસન: ૧૦૦ વર્ષ પછી એમપીના કાન્હા ટાઇગર રિઝર્વમાં આસામના કાઝીરંગાથી લાવીને ભેંસો વસાવાઈ.
- ઓસ્ટ્રેલિયન ઓપન ૨૦૨૬: કાર્લોસ અલ્કારાઝે પુરુષ સિંગલ્સ અને એલેના રાયબાકીનાએ મહિલા સિંગલ્સ ખિતાબ જીત્યો.
સ્પષ્ટીકરણ: સ્ટેનફોર્ડ યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર રોબર્ટ ઈ. હોલ અને કોલંબિયા યુનિવર્સિટીના માઈકલ વુડફોર્ડને મેક્રોઇકોનોમિક સ્થિરીકરણ સંશોધન માટે ૨૦૨૬ નો અર્થશાસ્ત્ર નોબેલ એનાયત થયો છે.
સ્પષ્ટીકરણ: બ્રિટન ખાતે આયોજિત સંયુક્ત નૌકાદળ અભ્યાસ 'કોંકણ ૨૦૨૬' માં ભારત તરફથી INS ત્રિશૂલે ભાગ લીધો છે.
સ્પષ્ટીકરણ: કુલ ૧૩૯ અર્થતંત્રોમાંથી ભારત ૩૮મા ક્રમે રહ્યું છે, જેમાં સ્વિટ્ઝર્લેન્ડ વિશ્વમાં પ્રથમ ક્રમે રહ્યું છે.
સ્પષ્ટીકરણ: ભારતી એન્ટરપ્રાઈઝીસના સ્થાપક સુનીલ ભારતી મિત્તલને ફ્રાન્સનો આ સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર અપાશે.
સ્પષ્ટીકરણ: તામિલનાડુના મુખ્યમંત્રી એમ. કે. સ્ટાલિન / વહીવટ દ્વારા યુવા એથ્લેટ્સ માટે આ મહત્વકાંક્ષી યોજના શરૂ કરી છે.
સ્પષ્ટીકરણ: તેલંગાણા રાજ્યમાં સ્ત્રીઓ દ્વારા ગૌરમ્મા દેવીની પૂજા અર્ચના સાથે ૯ દિવસીય બથુકમ્મા ઉત્સવ મનાવવામાં આવે છે.
સ્પષ્ટીકરણ: અયોધ્યાના શ્રી રામ જન્મભૂમિ મંદિરને FSSAI તરફથી ખાદ્ય સુરક્ષા અંગેનું આ પ્રમાણપત્ર એનાયત થયું છે.
સ્પષ્ટીકરણ: જુનાગઢ જિલ્લાના ઐતિહાસિક દરિયાકાંઠાના મંગરોળ બંદર પરથી આ યુદ્ધજહાજનું નામાંકન કરવામાં આવ્યું છે.
સ્પષ્ટીકરણ: NHRC ની રચના ૧૯૯૩ માં થઈ હતી અને તેના સર્વપ્રથમ ચેરમેન પૂર્વ CJI રંગનાથ મિશ્રા હતા.
સ્પષ્ટીકરણ: મુખ્યમંત્રી મોહન યાદવે કાન્હા ખાતે કાઝીરંગાથી લાવવામાં આવેલી જંગલી ભેંસોને મુક્ત કરી પુનર્વસન પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો.
📚 ઇમ્મીઝ એકેડમી (Immy's Academy): દરરોજ નવી ટેસ્ટ સીરીઝ અને શૈક્ષણિક અપડેટ્સ માટે જોડાયેલા રહો!
0 Comment
Post a Comment