Dot Situation - Reasoning In Gujarati

ડોટ સિચ્યુએશન (Dot Situation)

Reasoning Topic 25 - આકૃતિઓનું તાર્કિક વિશ્લેષણ અને કોમન રિજનની સમજ

૧. ડોટ સિચ્યુએશન એટલે શું?

આ ટોપિકમાં એક આકૃતિમાં અનેક ભૌમિતિક આકારો (વર્તુળ, ચોરસ, ત્રિકોણ) એકબીજા પર ઓવરલેપ થતા હોય છે. તેમાં એક કે વધુ ટપકાં (Dots) મૂકેલા હોય છે.

• કોમન રિજન (Common Region): તમારે એ જોવાનું હોય છે કે ટપકું કયા કયા આકારોના સામાન્ય ભાગમાં છે.
• શરતોનું પાલન: આપેલા ૪ વિકલ્પોમાંથી એવી આકૃતિ શોધવાની હોય છે જેમાં તમે તે જ શરતો મુજબ ટપકું મૂકી શકો.

૨. ઉકેલવા માટેના સ્ટેપ્સ

• સ્ટેપ ૧: પ્રશ્ન આકૃતિમાં ટપકું કયા આકારોમાં છે તે નોંધો (દા.ત. માત્ર 'ત્રિકોણ અને ચોરસ' માં, પણ 'વર્તુળ' માં નથી).
• સ્ટેપ ૨: વિકલ્પોમાં તપાસો કે કયા વિકલ્પમાં 'ત્રિકોણ અને ચોરસ' નો એવો ભાગ છે જેમાં 'વર્તુળ' ન આવતું હોય.
• સ્ટેપ ૩: જો એકથી વધુ ટપકાં હોય, તો દરેક ટપકા માટે આ જ પ્રક્રિયા કરો.

૩. ઉદાહરણો (Examples)

Type A: સિંગલ ડોટ (Single Dot)

પ્રશ્ન: ટપકું 'વર્તુળ' અને 'ચોરસ' ના સામાન્ય ભાગમાં છે પણ 'ત્રિકોણ' થી બહાર છે.

તર્ક: જવાબ આકૃતિમાં એક એવો ભાગ હોવો જોઈએ જ્યાં વર્તુળ અને ચોરસ છેદતા હોય પણ ત્યાં ત્રિકોણની કોઈ લીટી ન આવતી હોય.

Type B: મલ્ટિપલ ડોટ્સ (Multiple Dots)

પ્રશ્ન: એક ટપકું ત્રણેય આકારોમાં છે અને બીજું ટપકું માત્ર ચોરસ અને વર્તુળમાં છે.

તર્ક: જવાબ આકૃતિમાં બે અલગ અલગ સ્પેસ (Common regions) શોધવી પડશે જે આ બંને શરતો પૂરી કરતી હોય.

૪. પ્રેક્ટિસ MCQs (૧૦ અગત્યના પ્રશ્નો)

Q1. જો ટપકું માત્ર 'ચોરસ' માં જ હોય, તો જવાબ આકૃતિમાં શું હોવું જોઈએ?

A) ચોરસમાં કોઈ બીજો આકાર ન હોવો જોઈએ

B) ચોરસનો એવો ભાગ હોવો જોઈએ જેમાં બીજો કોઈ આકાર ન આવતો હોય

C) ચોરસ અને વર્તુળ ભેગા હોવા જોઈએ

D) ત્રિકોણ મોટો હોવો જોઈએ

સાચો જવાબ: B) ચોરસનો એવો ભાગ હોવો જોઈએ જેમાં બીજો કોઈ આકાર ન આવતો હોય

Q2. ડોટ સિચ્યુએશનના પ્રશ્નોમાં કઈ બાબત ગૌણ (Secondary) છે?

A) આકારોની સંખ્યા

B) આકારોનું કદ (Size)

C) કોમન એરિયા

D) ડોટની સંખ્યા

સાચો જવાબ: B) આકારોનું કદ (તર્ક માટે માત્ર ઇન્ટરસેક્શન મહત્વનું છે)

Q3. જો પ્રશ્ન આકૃતિમાં ટપકું ત્રણેય આકારોમાં હોય, તો કયો વિકલ્પ સીધો જ રદ (Eliminate) થઈ શકે?

A) જેમાં ત્રણેય આકારો છેદતા ન હોય

B) જેમાં આકારો મોટા હોય

C) જેમાં માત્ર બે જ આકારો હોય

D) A અને C બંને

સાચો જવાબ: D) A અને C બંને

Q4. 'Intersection' નો ગુજરાતી અર્થ આ ટોપિકમાં શું થાય છે?

A) અલગ થવું

B) છેદન અથવા સામાન્ય ભાગ

C) મોટું થવું

D) અદ્રશ્ય થવું

સાચો જવાબ: B) છેદન અથવા સામાન્ય ભાગ

Q5. ડોટ સિચ્યુએશન કયા પ્રકારનું રીઝનિંગ છે?

A) વર્બલ (શાબ્દિક)

B) નોન-વર્બલ (અશાબ્દિક)

C) મેથેમેટિકલ

D) કોડિંગ

સાચો જવાબ: B) નોન-વર્બલ (અશાબ્દિક)

Q6. જો આકૃતિમાં ટપકું વર્તુળ અને ત્રિકોણના છેદનમાં હોય પણ ચોરસમાં ન હોય, તો તેને શું કહેવાય?

A) Exclusive Circle and Triangle region

B) Inclusive region

C) Disjoint region

D) Null region

સાચો જવાબ: A) Exclusive Circle and Triangle region

Q7. આ ટોપિકમાં સફળ થવા માટે કયું કૌશલ્ય જરૂરી છે?

A) ઝડપી વાંચન

B) વિઝ્યુઅલ વિશ્લેષણ

C) પાકા સૂત્રો

D) સારી લેખન શૈલી

સાચો જવાબ: B) વિઝ્યુઅલ વિશ્લેષણ

Q8. શું ડોટની ચોક્કસ પોઝિશન (દા.ત. બરાબર સેન્ટરમાં) મહત્વની છે?

A) હા

B) ના (માત્ર રિજન મહત્વનું છે)

C) ક્યારેક

D) નક્કી ન હોય

સાચો જવાબ: B) ના (માત્ર રિજન મહત્વનું છે)

Q9. જો બે ટપકાં હોય અને પ્રથમ ટપકા માટે માત્ર એક જ વિકલ્પ મેચ થતો હોય, તો શું બીજા ટપકાને તપાસવાની જરૂર છે?

A) હા, ખાતરી કરવા

B) ના, સમય બચાવવા

C) માત્ર ઉતાવળ હોય તો જ

D) ક્યારેય નહીં

સાચો જવાબ: A) હા, ખાતરી કરવા (ઘણીવાર એક ડોટ મેચ થાય પણ બીજો ન પણ થાય)

Q10. ડોટ સિચ્યુએશનના પ્રશ્નોમાં કયા આકારો સૌથી વધુ જોવા મળે છે?

A) વર્તુળ, ત્રિકોણ, ચોરસ

B) નળાકાર, શંકુ

C) ઘન, લંબઘન

D) રેખાઓ

સાચો જવાબ: A) વર્તુળ, ત્રિકોણ, ચોરસ

Reasoning Master Series | Dot Situation Chapter Guide | © 2025