મહાપરિનિર્વાણ દિવસ

ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની પુણ્યતિથિ પર વિશેષ નોંધ

Immy's Academy · Current Affairs / History

મુખ્ય મુદ્દા

• ભારતીય બંધારણના મુખ્ય શિલ્પી ડૉ. બી.આર. આંબેડકરની આ 70મી પુણ્યતિથિ છે.
• ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર અગ્રણી અર્થશાસ્ત્રી, ન્યાયશાસ્ત્રી અને સમાજ સુધારક હતા.
• ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે ભારતીય બંધારણની મુસદ્દા સમિતિના અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપી હતી.
• તેમણે 1947-1951 સુધી કાયદા અને ન્યાય મંત્રી તરીકે પણ સેવા આપી હતી. તેમને 1990માં મરણોત્તર ભારત રત્ન એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
• તેમણે દલિતોના કલ્યાણ માટે મૂકનાયક અખબાર અને બહિષ્કૃત હિતકારિણી સભાની સ્થાપના કરી.
• આંબેડકરે 1956માં બૌદ્ધ ધર્મ અપનાવ્યો અને દલિતોના સામૂહિક ધર્માંતરણનું નેતૃત્વ કર્યું. ત
• ચૈત્ય ભૂમિ એ ડૉ. બી.આર. આંબેડકરનું સમાધિ સ્થળ છે. 6 ડિસેમ્બર 1956ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.
• ડૉ. ભીમરાવ આંબેડકર અગ્રણી અર્થશાસ્ત્રી, ન્યાયશાસ્ત્રી અને સમાજ સુધારક હતા.
• ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે ભારતીય બંધારણની મુસદ્દા સમિતિના અધ્યક્ષ તરીકે સેવા આપી હતી.
• તેમણે 1947-1951 સુધી કાયદા અને ન્યાય મંત્રી તરીકે પણ સેવા આપી હતી. તેમને 1990માં મરણોત્તર ભારત રત્ન એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો.
• તેમણે દલિતોના કલ્યાણ માટે મૂકનાયક અખબાર અને બહિષ્કૃત હિતકારિણી સભાની સ્થાપના કરી.
• આંબેડકરે 1956માં બૌદ્ધ ધર્મ અપનાવ્યો અને દલિતોના સામૂહિક ધર્માંતરણનું નેતૃત્વ કર્યું. ત
• ચૈત્ય ભૂમિ એ ડૉ. બી.આર. આંબેડકરનું સમાધિ સ્થળ છે. 6 ડિસેમ્બર 1956ના રોજ તેમનું અવસાન થયું.

નોંધ

મહાપરિનિર્વાણ દિવસ નિમિત્તે ડૉ. બી.આર. આંબેડકરના કાર્ય, વિચારધારા અને સમતામૂલક સમાજની તેમની કલ્પનાને યાદ કરી સમાજ ન્યાય, બંધારણીય મૂલ્યો અને માનવ અધિકારો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાને પુનઃસ્મરણ કરવામાં આવે છે.

Quick Revision – ઝટપટ પુનરાવર્તન

1. ઓળખ

ડૉ. ભીમરાવ રામજી આંબેડકર – ભારતીય બંધારણના મુખ્ય શિલ્પી, અગ્રણી અર્થશાસ્ત્રી, ન્યાયશાસ્ત્રી અને સમાજ સુધારક.

2. પદ અને સન્માન

સભાસંવિધાનની મુસદ્દા સમિતિના અધ્યક્ષ; 1947–1951 દરમિયાન સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ કાયદા અને ન્યાય મંત્રી; 1990માં મરણોત્તર ભારત રત્ન.

3. દલિત કલ્યાણ માટે યોગદાન

મૂકનાયક અખબાર અને બહિષ્કૃત હિતકારિણી સભાની સ્થાપના – દલિતોના હકો, શિક્ષણ અને રાજકીય પ્રતિનિધિત્વ માટે સતત સંઘર્ષ.

4. ધાર્મિક ચેતના

1956માં બૌદ્ધ ધર્મ અપનાવ્યો અને દલિતોના સામૂહિક ધર્માંતરણનું નેતૃત્વ કર્યું – “શોષણમુક્ત, સમાનતામૂલક સમાજ”નો સંદેશ.

5. મહાપરિનિર્વાણ

6 ડિસેમ્બર 1956 – ચૈત્ય ભૂમિ (મુંબઇ) ખાતે ડૉ. આંબેડકરનો મહાપરિનિર્વાણ; દર વર્ષે આ દિવસ “મહાપરિનિર્વાણ દિવસ” તરીકે નિમિત્તે ઉજવાય છે.

MCQ Practice – Mahaparinirvan Diwas

1. મહાપરિનિર્વાણ દિવસ કયા દિવસે મનાવવામાં આવે છે?

• (A) 14 એપ્રિલ
• (B) 26 જાન્યુઆરી
• (C) 6 ડિસેમ્બર
• (D) 15 ઓગસ્ટ

✔ Answer: (C) 6 ડિસેમ્બર

2. ડૉ. બી.આર. આંબેડકરે કયા મંત્રાલયનો કારભાર સંભાળ્યો હતો?

• (A) ગૃહ મંત્રાલય
• (B) કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલય
• (C) વિદેશ મંત્રાલય
• (D) કૃષિ મંત્રાલય

✔ Answer: (B) કાયદા અને ન્યાય મંત્રાલય

3. ડૉ. આંબેડકરને ભારત રત્ન ક્યારે મરણોત્તર એનાયત થયું?

• (A) 1956
• (B) 1975
• (C) 1990
• (D) 2001

✔ Answer: (C) 1990

4. નીચેના પૈકી કઈ સંસ્થા/અખબાર ડૉ. આંબેડકર સાથે સંબંધિત છે?

• (A) યંગ ઇન્ડિયા
• (B) હરજન
• (C) મૂકનાયક અને બહિષ્કૃત હિતકારિણી સભા
• (D) નવજીવન

✔ Answer: (C) મૂકનાયક અને બહિષ્કૃત હિતકારિણી સભા

5. ડૉ. આંબેડકરે 1956માં કયો ધર્મ અપનાવ્યો?

• (A) જૈન ધર્મ
• (B) બૌદ્ધ ધર્મ
• (C) શીખ ધર્મ
• (D) ઇસ્લામ

✔ Answer: (B) બૌદ્ધ ધર્મ

© Immy's Academy – Mahaparinirvan Diwas Gujarati Notes · White & Gold Theme · Quick Revision + MCQ