Deadly fungus 'Candida auris' is becoming more dangerous

🦠

જીવલેણ ફૂગ ‘કેન્ડિડા ઔરિસ’ બની રહી છે વધુ ખતરનાક

ચેતવણી અને સંશોધન

• ચેતવણી: ભારતના નેતૃત્વમાં થયેલા એક અભ્યાસમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે “કેન્ડિડા ઔરિસ” (Candida auris) નામની ફૂગ વિશ્વભરમાં વધુ ખતરનાક બની રહી છે. • સંશોધન: આ મહત્વપૂર્ણ અભ્યાસ દિલ્હી યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા વલ્લભભાઈ પટેલ ચેસ્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ખાતે કરવામાં આવ્યો હતો. આ સંશોધનમાં અમેરિકાની નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થ (NIH) નો પણ સહયોગ હતો.

ખતરનાક લક્ષણો (Resistance & Survival)

• ખાસિયત (Resistance): આ ફૂગ ઘણી એન્ટિફંગલ (ફૂગરોધી) દવાઓ સામે પ્રતિરોધક છે અને માનવ ત્વચા પર લાંબા સમય સુધી જીવિત રહી શકે છે. • સ્વરૂપ બદલવાની ક્ષમતા: આ ફૂગ યીસ્ટ (Yeast) માંથી તંતુમય (Filamentous) વૃદ્ધિમાં સ્વરૂપ બદલી શકે છે, જે તેને શરીરમાં વધુ ફેલાવવામાં મદદ કરે છે. • ચોંટી રહેવાની શક્તિ: તેના કોષની દીવાલ પર રહેલા પ્રોટીન તેને માનવ ત્વચા સાથે મજબૂતીથી ચોંટી રહેવામાં સક્ષમ બનાવે છે, જે ગંભીર તબીબી ચિંતા છે.

વૈશ્વિક અસર અને મૃત્યુદર

• વૈશ્વિક અસર: સંશોધકોના મતે, આક્રમક ફૂગના ચેપ વિશ્વભરમાં વધી રહ્યા છે અને દર વર્ષે લગભગ 65 લાખ લોકો પ્રભાવિત થાય છે. • મૃત્યુદર: સારવાર છતાં આ ચેપમાં મૃત્યુદર 50% થી વધુ હોઈ શકે છે. • નિદાનમાં મુશ્કેલી: સામાન્ય લેબોરેટરી પરીક્ષણોમાં ઘણીવાર તેને અન્ય યીસ્ટ તરીકે ખોટી રીતે ઓળખવામાં આવે છે, જેના કારણે યોગ્ય સારવારમાં વિલંબ થાય છે.

GPSC પરીક્ષા માટે વિશેષ – Superbug & AMR

• સુપરબગ: કેન્ડિડા ઔરિસને ‘સુપરબગ’ કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે ફ્લુકોનાઝોલ જેવી મુખ્ય એન્ટિફંગલ દવાઓ સામે પ્રતિકાર ધરાવે છે. • AMR (Antimicrobial Resistance): જ્આ એન્ટિ-માઈક્રોબાયલ રેઝિસ્ટન્સનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. જ્યારે સૂક્ષ્મજીવો દવાઓ સામે લડવાની શક્તિ કેળવી લે છે, ત્યારે દવાઓ બેઅસર બની જાય છે. WHO એ AMR ને વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય માટે ટોચના 10 જોખમોમાંનું એક ગણાવ્યું છે.

હોસ્પિટલ એક્વાયર્ડ ઇન્ફેક્શન (HAI)

• આ ફૂગ મુખ્યત્વે નોસોકોમિયલ (Nosocomial) ચેપ છે. • ખાસ કરીને ICU માં દાખલ, કેથેટર લગાવેલા અથવા વેન્ટિલેટર પર રહેલા દર્દીઓને વધુ અસર કરે છે. • તે સ્પર્શ દ્વારા અને દૂષિત સપાટીઓ દ્વારા ફેલાય છે.

WHO Priority Pathogen List

• WHO એ “Fungal Priority Pathogens List (FPPL)” જાહેર કરી છે. • જેમાં Candida auris ને ‘Critical Priority’ જૂથમાં મૂકવામાં આવ્યું છે (સૌથી વધુ જોખમી).

બ્લેક ફંગસ સાથે સરખામણી

વિશેષતા	કેન્ડિડા ઔરિસ	મ્યુકરમાયકોસિસ (Black Fungus)
પ્રકાર	યીસ્ટ (Yeast)	મોલ્ડ (Mould)
ચેપનું માધ્યમ	સ્પર્શ / હોસ્પિટલ સપાટી	શ્વાસ દ્વારા
મુખ્ય અસર	લોહીનો ચેપ (Sepsis)	નાક / આંખ / મગજ
દવા પ્રતિરોધ	ખૂબ વધારે (MDR)	ઓછું

ગુજરાત સંદર્ભ (Health Infrastructure)

• ગુજરાત સરકારના GMERS અને સિવિલ હોસ્પિટલોમાં આધુનિક માઇક્રોબાયોલોજી લેબ્સ કાર્યરત છે, જે આવા દુર્લભ ફૂગની ઓળખ કરી શકે છે. • આવા ચેપથી બચવા માટે હોસ્પિટલોમાં “Infection Control Committee” ની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.