Daily Gujarati Current Affairs 17 September 2026 | Current Affairs Quiz & GK

Daily Current Affairs • 17 September 2026

📰 ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬: દૈનિક વર્તમાન પ્રવાહો અને પૃથક્કરણ

GPSC, GSSSB, PSI, UPSC અને અન્ય તમામ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે અત્યંત ઉપયોગી પરીક્ષાલક્ષી માહિતી

મુખ્ય વિગત: આજે ૧૭ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬ ના અગત્યના રાષ્ટ્રીય, આંતરરાષ્ટ્રીય, વિજ્ઞાન-ટેકનોલોજી, સંરક્ષણ અને યોજનાઓ ક્ષેત્રના પરીક્ષાલક્ષી વર્તમાન પ્રવાહોનું સંપૂર્ણ પૃથક્કરણ નીચે મુજબ છે.

📊 ૧. ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ ઇન્ડેક્સ 2026 માં ભારત 131મા સ્થાને રહ્યું

મુખ્ય વિગત: વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) દ્વારા જાહેર કરાયેલા ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ ઇન્ડેક્સ 2026 (Global Gender Gap Index 2026) માં કુલ 145 દેશોમાંથી ભારત 131મા સ્થાને રહ્યું છે.

💡 Value-Added Data:

• આ ઇન્ડેક્સમાં આઇસલેન્ડ સતત 17મા વર્ષે વિશ્વમાં પ્રથમ સ્થાને છે, જ્યારે ચાર્ડ (145મા ક્રમે) અને પાકિસ્તાન (143મા ક્રમે) નીચા ક્રમે રહ્યા છે.
• આફ્રિકન દેશ નામીબિયા આ યાદીમાં શાનદાર પ્રદર્શન કરીને 4થા ક્રમે પહોંચ્યો છે.

🚀 ૨. યુએસ સ્પેસ ફોર્સે પ્રથમ વખત ઓર્બિટમાં સ્પેસ-કંટ્રોલ શસ્ત્રો તૈનાત કર્યાની પુષ્ટિ કરી

મુખ્ય વિગત: યુએસએ (USA) ના સ્પેસ ફોર્સે વૈશ્વિક સ્તરે પ્રથમ વખત પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષા (Orbit) માં સક્રિય શસ્ત્રો તૈનાત કર્યા હોવાની સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે.

💡 Value-Added Data:

• આ શસ્ત્રો અવકાશમાં સ્થિત ઉપગ્રહો અને સંસાધનોના રક્ષણ માટે તૈનાત કરાયા છે.
• નોંધનીય છે કે 1967 ની 'આઉટર સ્પેસ ટ્રીટી' અવકાશમાં સામૂહિક વિનાશના શસ્ત્રોના ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ મૂકે છે.

🔋 ૩. નીતિ આયોગના 'ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સ 2025' માં દિલ્હી મોખરે

મુખ્ય વિગત: નીતિ આયોગ દ્વારા જારી કરવામાં આવેલા ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સ (IEMI) 2025 માં ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) ના વપરાશ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ક્ષેત્રે દિલ્હી એ સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે.

💡 Value-Added Data:

• મોટા રાજ્યોની કેટેગરીમાં મહારાષ્ટ્ર બીજા સ્થાને અને ઉત્તર પ્રદેશ ત્રીજા સ્થાને રહ્યું છે.

🏛️ ૪. દક્ષિણ આફ્રિકાના કેપ ટાઉન ખાતે 69મું કોમનવેલ્થ સંસદીય સંમેલન યોજાયું

મુખ્ય વિગત: 69મું કોમનવેલ્થ સંસદીય સંમેલન (69th Commonwealth Parliamentary Conference) દક્ષિણ આફ્રિકાના કેપ ટાઉન ખાતે યોજાયું હતું, જેમાં ભારત તરફથી રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ હરિવંશ નારાયણ સિંહે ભારતીય પ્રતિનિધિમંડળનું નેતૃત્વ કર્યું હતું.

💡 Value-Added Data:

• ભારત 1957 અને 1975 માં નવી દિલ્હી ખાતે આ પરિષદની યજમાની કરી ચૂક્યું છે.

🎬 ૫. દિગ્ગજ કલાકાર અનંત નાગને વર્ષ 2024 નો 'દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ' મળશે

મુખ્ય વિગત: કન્નડ સિનેમા અને ભારતીય ચલચિત્ર જગતમાં ઉત્કૃષ્ટ યોગદાન માટે દિગ્ગજ અભિનેતા અનંત નાગ (Anant Nag) ને વર્ષ 2024 નો દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ એનાયત કરવાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે.

💡 Value-Added Data:

• દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ ભારતીય સિનેમા ક્ષેત્રનો સર્વોચ્ચ પુરસ્કાર છે, જે પ્રથમ વખત 1969 માં દેવિકા રાણીને આપવામાં આવ્યો હતો.
• 70મા રાષ્ટ્રીય ફિલ્મ પુરસ્કારમાં મલયાલમ અભિનેતા મોહનલાલને આ એવોર્ડથી સન્માનિત કરાયા હતા.

🌍 ૬. 'વિશ્વ ઓઝોન દિવસ 2026' નિમિત્તે મુંબઈ ખાતે 'નેટ ઝીરો પોર્ટલ' લોન્ચ કરાયું

મુખ્ય વિગત: 16 સપ્ટેમ્બરના રોજ વિશ્વ ઓઝોન દિવસ 2026 ના અવસરે કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રાલય દ્વારા મુંબઈ ખાતે યોજાયેલા રાષ્ટ્રીય સંમેલનમાં 'નેટ ઝીરો પોર્ટલ' અને 'NAPCC ડેશબોર્ડ' લોન્ચ કરવામાં આવ્યા.

💡 Value-Added Data:

• વર્ષ 2026 ના ઓઝોન દિવસની થીમ "Global Action for a Cooler Planet" રાખવામાં આવી છે.
• 16 સપ્ટેમ્બર 1987 ના રોજ ઓઝોન સ્તરના રક્ષણ માટે 'મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ' પર હસ્તાક્ષર થયા હતા.
• ભારતનો લક્ષ્યાંક વર્ષ 2070 સુધીમાં નેટ ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જન હાંસલ કરવાનો છે.

💻 ૭. નવી દિલ્હી ખાતે 5મા 'SEMICON India 2026' નો પ્રારંભ

મુખ્ય વિગત: વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ નવી દિલ્હી (યશોભૂમિ) ખાતે 5મા સેમિકોન ઇન્ડિયા 2026 (SEMICON India 2026) નો પ્રારંભ કરાવ્યો.

💡 Value-Added Data:

• આ પરિષદની મુખ્ય થીમ "સિલિકોનથી સિસ્ટમ સુધી: ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ" છે.
• આ ઈવેન્ટમાં જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, સ્વીડન, નેધરલેન્ડ, સિંગાપુર અને મલેશિયા પેવેલિયન દેશો તરીકે ભાગ લઈ રહ્યા છે.

🛡️ ૮. IPS સંજુક્તા પારાશર CRPF ની કોબ્રા યુનિટના પ્રથમ મહિલા IG બન્યા

મુખ્ય વિગત: આસામ કેડરના સિનિયર IPS અધિકારી સંજુક્તા પારાશર (Sanjukta Parashar) સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) ની સ્પેશિયલ ગોરિલા કમાન્ડો યુનિટ 'કોબ્રા' (COBRA) ના પ્રથમ મહિલા ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (IG) તરીકે નિયુક્ત થયા છે.

💡 Value-Added Data:

• COBRA (Commando Battalion for Resolute Action) યુનિટ મુખ્યત્વે જંગલ યુદ્ધ અને નક્સલવાદી વિરોધી કામગીરી માટે જાણીતી છે.

💃 ૯. વસુંધરા ડોરાસ્વામીને 'ડો. સરોજા વૈદ્યનાથન એક્સેલન્સ એવોર્ડ 2026' એનાયત થયો

મુખ્ય વિગત: પ્રખ્યાત નૃત્યાંગના વસુંધરા ડોરાસ્વામી (Vasundhara Doraswamy) ને શાસ્ત્રીય નૃત્ય શૈલી ભરતનાટ્યમ (Bharatanatyam) માં તેમના અતુલ્ય યોગદાન બદલ 'ડો. સરોજા વૈદ્યનાથન એક્સેલન્સ એવોર્ડ 2026' થી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.

💡 Value-Added Data:

• ભરતનાટ્યમ તમિલનાડુનું સૌથી પ્રાચીન શાસ્ત્રીય નૃત્ય છે, જેને પ્રાચીન સમયમાં 'સાદિર અટ્ટમ' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું.

🏏 ૧૦. શ્રી ચરણી ICC ranking માં 800-રેટિંગ પોઇન્ટ્સ પાર કરનારી પ્રથમ ભારતીય બોલર બની

મુખ્ય વિગત: ભારતીય મહિલા ક્રિકેટર શ્રી ચરણી (Shree Charani) ICC T20I મહિલા બોલિંગ રેન્કિંગમાં 800 થી વધુ રેટિંગ પોઇન્ટ્સ (804) મેળવનારી દેશની પ્રથમ ભારતીય બોલર બની ગઈ છે.

💡 Value-Added Data:

• તે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મહિલા T20 ક્રિકેટમાં 800+ રેટિંગ પોઇન્ટ્સ ધરાવનારી વિશ્વની 5મી બોલર બની છે.

🤝 ૧૧. ભારત અને વિયેતનામ વર્ષ 2027 ને 'ભારત-વિયેતનામ મૈત્રી વર્ષ' તરીકે ઉજવશે

મુખ્ય વિગત: નવી દિલ્હી ખાતે આયોજિત 19મી ભારત-વિયેતનામ સંયુક્ત આયોગની બેઠક (JCM) દરમિયાન બંને દેશોએ પોતાના રાજનયિક સંબંધોના 55 વર્ષ પૂર્ણ થવાની યાદમાં વર્ષ 2027 ને "ભારત-વિયેતનામ મૈત્રી વર્ષ" તરીકે ઉજવવાનો નિર્ણય લીધો છે.

💡 Value-Added Data:

• આ બેઠકની સહ-અધ્યક્ષતા ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને વિયેતનામના વિદેશ મંત્રી લે હોઈ તુંગે કરી હતી.
• બંને દેશોએ વર્ષ 2030 સુધીમાં દ્વિપક્ષીય વેપારને $25 બિલિયન સુધી પહોંચાડવાનો લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે.

📝 દૈનિક વર્તમાન પ્રવાહો: MCQs અને પૃથક્કરણ (Quick Revision Quiz)

પ્રશ્ન ૧. વર્લ્ડ ઇકોનોમિક ફોરમ (WEF) ના ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ ઇન્ડેક્સ 2026 માં ભારત 145 દેશોમાંથી કેટલામા સ્થાને રહ્યું?

• (A) 127મા
• (B) 129મા
• (C) 131મા ✓
• (D) 135મા

જવાબ: (C) 131મા
પૃથક્કરણ: WEF દ્વારા જાહેર ગ્લોબલ જેન્ડર ગેપ ઇન્ડેક્સ 2026 માં ભારત 131મા સ્થાને રહ્યું છે. આ યાદીમાં આઇસલેન્ડ સતત 17મા વર્ષે પ્રથમ સ્થાને છે.

પ્રશ્ન ૨. પ્રથમ વખત પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષા (Orbit) માં સક્રિય સ્પેસ-કંટ્રોલ શસ્ત્રો તૈનાત કર્યાની સત્તાવાર પુષ્ટિ કયા દેશના સ્પેસ ફોર્સે કરી?

• (A) ચીન
• (B) યુએસએ (USA) ✓
• (C) રશિયા
• (D) ઉત્તર કોરિયા

જવાબ: (B) યુએસએ (USA)
પૃથક્કરણ: યુએસ સ્પેસ ફોર્સે અવકાશમાં પોતાના ઉપગ્રહોના રક્ષણ માટે સક્રિય શસ્ત્રો તૈનાત કર્યા હોવાની પ્રથમ વખત સત્તાવાર પુષ્ટિ કરી છે.

પ્રશ્ન ૩. નીતિ આયોગના 'ઇન્ડિયા ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સ (IEMI) 2025' માં કયા રાજ્ય/કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું?

• (A) દિલ્હી ✓
• (B) મહારાષ્ટ્ર
• (C) ગુજરાત
• (D) કર્ણાટક

જવાબ: (A) દિલ્હી
પૃથક્કરણ: નીતિ આયોગના ઇલેક્ટ્રિક મોબિલિટી ઇન્ડેક્સમાં EV અપનાવવા અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં દિલ્હી પ્રથમ સ્થાને છે, જ્યારે મોટા રાજ્યોમાં મહારાષ્ટ્ર બીજા સ્થાને રહ્યું છે.

પ્રશ્ન ૪. 69મા કોમનવેલ્થ સંસદીય સંમેલનનું આયોજન કયા શહેરમાં કરવામાં આવ્યું?

• (A) લંડન, યુકે
• (B) કેપ ટાઉન, દક્ષિણ આફ્રિકા ✓
• (C) સિડની, ઓસ્ટ્રેલિયા
• (D) નવી દિલ્હી, ભારત

જવાબ: (B) કેપ ટાઉન, દક્ષિણ આફ્રિકા
પૃથક્કરણ: દક્ષિણ આફ્રિકાના કેપ ટાઉન ખાતે યોજાયેલ 69મા કોમનવેલ્થ સંસદીય સંમેલનમાં ભારતનું પ્રતિનિધિત્વ રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ હરિવંશ નારાયણ સિંહે કર્યું હતું.

પ્રશ્ન ૫. વર્ષ 2024 નો સર્વોચ્ચ 'દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ' કયા દિગ્ગજ કન્નડ અભિનેતાને આપવાની જાહેરાત કરાઈ?

• (A) અનંત નાગ ✓
• (B) શિવ રાજકુમાર
• (C) પ્રકાશ રાજ
• (D) કિચ્ચા સુદીપ

જવાબ: (A) અનંત નાગ
પૃથક્કરણ: કન્નડ અને ભારતીય સિનેમામાં ઉત્કૃષ્ટ પ્રદાન બદલ દિગ્ગજ કલાકાર અનંત નાગને વર્ષ 2024 નો દાદાસાહેબ ફાળકે એવોર્ડ એનાયત થશે.

પ્રશ્ન ૬. 16 સપ્ટેમ્બરના વિશ્વ ઓઝોન દિવસ 2026 ની સત્તાવાર થીમ શું રાખવામાં આવી છે?

• (A) Global Action for a Cooler Planet ✓
• (B) Ozone for Life
• (C) Montreal Protocol: Fixing the Ozone Layer
• (D) Save Ozone, Save Earth

જવાબ: (A) Global Action for a Cooler Planet
પૃથક્કરણ: વિશ્વ ઓઝોન દિવસ 2026 ના રોજ મુંબઈમાં 'નેટ ઝીરો પોર્ટલ' લોન્ચ કરાયું હતું. ઓઝોન સ્તરના રક્ષણ માટે 1987 માં મોન્ટ્રીયલ પ્રોટોકોલ થયો હતો.

પ્રશ્ન ૭. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ 5મા 'SEMICON India 2026' નો પ્રારંભ કયા સ્થળે કરાવ્યો?

• (A) ભારત મંડપમ, નવી દિલ્હી
• (B) યશોભૂમિ, નવી દિલ્હી ✓
• (C) મહાત્મા મંદિર, ગાંધીનગર
• (D) HITEX, હૈદરાબાદ

જવાબ: (B) યશોભૂમિ, નવી દિલ્હી
પૃથક્કરણ: નવી દિલ્હીના યશોભૂમિ ખાતે "સિલિકોનથી સિસ્ટમ સુધી: ઇકોસિસ્ટમનું નિર્માણ" થીમ સાથે 5મા સેમિકોન ઇન્ડિયા 2026 નો પ્રારંભ થયો.

પ્રશ્ન ૮. CRPF ની વિશેષ ગોરિલા કમાન્ડો યુનિટ 'કોબ્રા' (COBRA) ના પ્રથમ મહિલા IG તરીકે કોની વર્ણી થઈ?

• (A) સંજુક્તા પારાશર ✓
• (B) સીમા ધૂંડિયા
• (C) અની સેમ્યુઅલ
• (D) નીના સિંહ

જવાબ: (A) સંજુક્તા પારાશર
પૃથક્કરણ: આસામ કેડરના IPS અધિકારી સંજુક્તા પારાશર CRPF ની નક્સલ વિરોધી ગોરિલા યુનિટ COBRA ના પ્રથમ મહિલા ઇન્સ્પેક્ટર જનરલ (IG) બન્યા છે.

પ્રશ્ન ૯. 'ડો. સરોજા વૈદ્યનાથન એક્સેલન્સ એવોર્ડ 2026' થી સન્માનિત વસુંધરા ડોરાસ્વામી કયા શાસ્ત્રીય નૃત્ય સાથે જોડાયેલા છે?

• (A) ભરતનાટ્યમ ✓
• (B) કુચિપુડી
• (C) કથકલી
• (D) મોહિનીઅટ્ટમ

જવાબ: (A) ભરતનાટ્યમ
પૃથક્કરણ: પ્રખ્યાત નૃત્યાંગના વસુંધરા ડોરાસ્વામી તમિલનાડુના પ્રાચીન શાસ્ત્રીય નૃત્ય ભરતનાટ્યમ સાથે જોડાયેલા છે, જેમને આ એવોર્ડથી સન્માનિત કરાયા છે.

પ્રશ્ન ૧૦. ICC T20I મહિલા બોલિંગ રેન્કિંગમાં 800+ રેટિંગ પોઇન્ટ્સ મેળવનારી દેશની પ્રથમ ભારતીય બોલર કોણ બની?

• (A) દીપ્તિ શર્મા
• (B) શ્રી ચરણી ✓
• (C) રેણુકા સિંહ
• (D) પૂજા વસ્ત્રાકર

જવાબ: (B) શ્રી ચરણી
પૃથક્કરણ: ભારતીય મહિલા બોલર શ્રી ચરણીએ ICC T20I બોલિંગ રેન્કિંગમાં 804 રેટિંગ પોઇન્ટ્સ મેળવી પ્રથમ ભારતીય બોલર બનવાની સિદ્ધિ મેળવી છે.

પ્રશ્ન ૧૧. રાજનયિક સંબંધોના 55 વર્ષ પૂર્ણ થવાના પ્રસંગે ભારત અને કયા દેશ વચ્ચે વર્ષ 2027 ને "મૈત્રી વર્ષ" તરીકે ઉજવવાની જાહેરાત કરાઈ?

• (A) જાપાન
• (B) વિયેતનામ ✓
• (C) ફ્રાન્સ
• (D) મલેશિયા

જવાબ: (B) વિયેતનામ
પૃથક્કરણ: 19મી ભારત-વિયેતનામ સંયુક્ત આયોગની બેઠકમાં રાજનયિક સંબંધોના 55 વર્ષની ઉજવણી રૂપે વર્ષ 2027 ને "ભારત-વિયેતનામ મૈત્રી વર્ષ" તરીકે ઉજવવાનો નિર્ણય લેવાયો.

📌 અભ્યાસ ટીપ: આ તમામ મુદ્દાઓ આવનારી GPSC, GSSSB CCE અને વર્ગ-૩ ની પરીક્ષાઓ માટે ઉપયોગી હોવાથી તેની શોર્ટ નોટ્સ બનાવી લેવી.

📚 ઇમ્મીઝ એકેડમી (Immy's Academy): દૈનિક વર્તમાન પ્રવાહો અને સચોટ પરીક્ષાલક્ષી માહિતી માટે જોડાયેલા રહો!